یکی از تأثیرگذارترین کتاب‌ها در حوزه مدیریت رفتار، کتاب هفت عادت مردمان مؤثر است. در این کتاب عادات و رفتارهایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که باعث شکست‌ها و پیروزی‌های ما در زندگی می‌شوند.

نویسنده کتاب، دکتر استفان کاوی پس از سال‌ها مطالعه و تحقیق درباره عادات رفتاری و ذهنی گروهی از مردمان موفق به این نتیجه رسید که، دسته‌‌ای از عادات بین عموم این افراد مشترک هستند و این گروه به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه این عادات را در زندگی خود به کار می‌بندند.

در نتیجه دیگران نیز برای موفقیت لازم است این رفتار را در خود به عادت بدل کنند تا به موفقیت برسند. به تعبیر دیگر برای موفقیت در زندگی‌مان باید خود را به این عادات رفتاری و ذهنی مجهز کنیم. در ادامه مختصری از سرگذشت نویسنده می‌گوییم و پس از آن به بررسی کتاب هفت عادت مردمان مؤثر می‌پردازیم.

درباره استفان ریچاد کاوی 

استفان ریچارد کاوی در سال 1932 در آمریکا به دنیا آمد. لیسانس خود را در رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه هاروارد و دکترای خود را در همان رشته از دانشگاه یانگ اخذ نمود. او سال‌ها در دانشگاه یانگ به تدریس در زمینه مدیریت کسب‌وکار و رفتار سازمانی مشغول بود. همچنین سمت‌هایی مانند مدیر روابط و دستیار رئیس دانشگاه بریگهام یانگ را نیز بر عهده داشت. دکتر کاوی در بیش از ۵۰۰ شرکت موفق در آمریکا در زمینه رهبری، کارایی فردی و سازمانی و روابط خانوادگی و اجتماعی همایش برگزار کرد و مقالات فراوانی در حوزه‌های نام برده شده تألیف کرده است.

 دکتر کاوی سخنرانی خبره و نویسنده‌ای برجسته است. کتاب‌های او همواره در صدر پرفروش‌ترین کتاب‌های مدیریتی قرار دارند و به زبان‌های مختلف در سراسر دنیا بارها منتشر شده‌اند. تا کنون کتاب هفت عادت مردمان مؤثر به ۴۰ زبان زنده دنیا ترجمه شده و بیش از ۱۵ میلیون نسخه آن در ۷۰ کشور به فروش رسیده است. مجله فوربس در سال ۲۰۰۲، کتاب هفت عادت مردمان مؤثر را یکی از ۱۰ کتاب مؤثر مدیریتی در قرن بیستم معرفی کرده و مجله تایم نیز از دکتر کاوی به عنوان یکی از ۲۵ آمریکایی تأثیرگذار در جهان نام برده است. استفان کاوی در سال 2012 در آمریکا درگذشت.

درباره کتاب هفت عادت مردمان مؤثر

در مقدمه کتاب هفت عادت مردمان مؤثر نویسنده سعی دارد با بیان چالش‌ها و نیازهای انسانی ذهن مخاطب را برای بیان هدف خود از نگارش کتاب باز کند. پس از این مقدمه‌ی مفصل، هفت عادت مردمان مؤثر به چهار بخش اصلی تقسیم می‌شود که هرکدام به زیر بخش‌های متفاوت تقسیم می‌شوند. عناوین بخش‌های اصلی کتاب به شرح زیر است:

بخش اول: قانون‌ها و الگوها

بخش دوم: پیروزی فردی

بخش سوم: پیروزی همگانی و هماهنگی

بخش چهارم: نوسازی

در این میان استفان کاوی عاداتی را نام می‌برد که در افراد موفق مشترک هستند. این عادات را در هفت بخش جدا به طور مفصل توضیح می‌دهد. پس از پایان بخش‌های اصلی، بخشی به نام «سخن آخر» آمده است که در آن به یک سری از پرسش‌های متداول پاسخ داده شده است. کاوی در پیوست کتاب هفت عادت مردمان مؤثر، یک تمرین تحلیلی آورده است که خواننده با استفاده از آن می‌تواند به صورت عملی آموخته‌های خود را به کار ببندد.

مروری بر فصل‌های کتاب هفت عادت مردمان مؤثر 

در بیان هفت عادت مردمان مؤثر، دکتر کاوی عادات را نقطه تلاقی دانش، مهارت و اشتیاق تعریف می‌کند. به عبارت دیگر برای عادت به کاری، لازم است دانش کافی، مهارت لازم و اشتیاق سوزان برای انجام آن کار داشته باشیم. در ادامه هفت عادت مردمان موفق را نام برده و توضیح می‌دهیم.

عادت اول: عامل باشید.

اگر باور دارید که تمامی مسئولیت زندگی خودتان بر عهده خودتان است و مسئول شکست‌ها و پیروزی‌هایتان خودتان هستید در واقع شما یک فرد عاملید. عامل بودن از اساسی‌ترین عادات افراد موفق است. آن ها باور دارند که هر آنچه از زندگی می‌خواهند باید تنها از خودشان بخواهند و تمام جوانب زندگی‌شان تحت تأثیر رفتار و انتخاب‌های آگاهانه خودشان است.

نقطه مقابل افراد عامل، افراد واکنشی هستند. این افراد بیشتر تحت تأثیر محیط و احساسات هستند. به عنوان مثال اگر افراد عامل خود را مسئول شاد بودن خود می‌دانند افراد واکنشی آب و هوا را مسئول می‌بینند؛ در روزهای آفتابی شادند و در روزهای ابری غمگین. افراد عامل به این نکته کاملاً واقف‌اند که ماحاصل انتخاب‌های شخصی خودمان هستیم و خوشبختی یا بدبختی ما فقط و فقط بر عهده خودمان است.

عادت دوم: از پایان آغاز کنید.

عادت دوم بیانگر این مطلب است که باید قوه پیش‌بینی آینده‌ را داشته باشیم و مقصد خود را به روشنی بشناسیم. همه راه‌ها ما را به مقصد نمی‌رساند پس باید بدانیم به کجا می‌رویم و مسیر خود را از ابتدا تا انتها در ذهن خود تجسم کنیم. آنچه که استفان کاوی در کتاب هفت عادت مردمان مؤثر بر آن تأکید دارد این است باید برای کل مسیر زندگی خود با توجه به اولویت‌های موجود یک تصویر ذهنی کامل داشته باشیم. این عادت یک تمرین برای رهبری خود است.

عادت سوم: امور نخست را همان اول انجام دهید.

هنگامی‌ که تصویر درستی از آنچه که می‌خواهیم به آن دست پیدا کنیم؛ در ذهن خود ترسیم کردیم زمان عمل و حرکت فرامی‌رسد. عادت سوم در واقع زیر بنای اصول رهبری شخصی و زیر بنای عادت دوم است. شما اولویت‌ها را مجسم کردید و حال باید بر اساس همان اولویت‌ها کارها را پیش ببرید.

افراد موفق و مؤثر اولویت‌های خود را بر اساس اصل ضرورت کارها انجام می‌دهند و افراد ناموفق و غیرمؤثر بر اساس اصل اضطراری بودن. یعنی یک فرد موفق امور ضروری را آنقدر به تأخیر نمی‌اندازد تا به مرحله اضطرار برسد. این عادت باعث می‌شود که حتی‌الامکان  از دایره ضرورت‌های خود خارج نشویم و کارهای نخست خود را نخست انجام دهیم.

عادت چهارم: برنده، برنده باشید.

زمانیکه در ارتباط با دیگران، چه ارتباط کاری و چه شخصی، هر دو طرف برنده باشند در اصل ارتباطی درست و پایدار شکل‌ گرفته است. این عادت به ما یک شیوه تفکر را می‌آموزد. تفکری که در آن واجب است هر دو طرف برنده باشند تا تعاملات سازنده و طولانی مدت با اطرافیان خود داشته باشند.

عادت پنجم: اول دیگران را بفهمید پس از آن بفهمانید.

این عادت می‌گوید که بهتر است در ارتباط با دیگران به آن ها گوش دهیم و پیش از آن که به دیدگاه خودمان در رابطه به موضوعی اصرار کنیم به آن موضوع از دید دیگران توجه داشته باشیم. به جای آنکه مدام در پی بیان نظرات خود به دیگران باشیم تلاش کنیم که بدون قضاوت کردن شنونده خوبی برای مشکلات و نظرات آنها باشیم.

عادت ششم: نیروی جمعی یا سینرژی ایجاد کنید.

عادت چهارم و پنجم در رابطه با تعامل با دیگران است و عادت ششم نتیجه و ثمره دو عادت قبلی. توان رهبری جمعی زمانی رخ می‌دهد که توان کلی اعضا از حاصل جمع توان تک‌تک اعضا بیشتر باشد. ایجاد توان و نیروی جمعی که به آن سینرژی می‌گویند، سبب می‌شود شما انرژی کمتری برای کاری بگذارید ولی کارهای شما به سرعت پیش برود.

عادت هفتم: اره را تیز کنید.

برخی از افراد آن‌قدر مشغول به انجام کاری می‌شوند که رعایت اصول اولیه آن کار را فراموش می‌کنند. مانند شخصی که ساعت‌ها مشغول بریدن درختی است درحالی‌که فراموش کرده اره خود را تیز کند. مردمان موفق کسانی هستند که به طور مداوم به بازنگری و نوسازی کارهایی که انجام می‌دهند مشغولند.

 

سخن آخر

کتاب هفت عادت مردمان مؤثر یکی از ده کتاب مؤثر مدیریتی است که می‌تواند کمک زیادی به رشد و توسعه فردی شما بکند. هفت عادتی که با به کار بردن آنها در زندگی به مرور زمان درهای موفقیت و پیشرفت به روی شما باز خواهند شد. خواندن این کتاب توسط متخصصان موفقیت و افراد موفق جهان بسیار توصیه می‌شود.