شبکه بیت‌کوین یک شبکه غیرمتمرکز و همتا به همتاست که راه امنی برای ارسال ارز از یک آدرس به آدرس دیگر در قالب بیت‌کوین می‌باشد. ولی چه کسی این شبکه را کنترل می‌کند؟ آیا شخص تصمیم گیرنده‌ای برای شبکه بیت‌کوین وجود دارد؟ برای اینکه متوجه بشویم ابتدا باید یک آگاهی کلی از شبکه بیت‌کوین داشته باشیم. در این مقاله با مسائلی مثل: ساختار فنی شبکه بیت‌کوین، تعریف بلاک‌چین، نود‌ها، ماینرها و درکل چگونگی کارکرد بیت‌کوین آشنا می‌شویم.

چه کسی بیت کوین را کنترل می کند

ساختار کلی شبکه بیت کوین و بلاک چین

در ادامه به ساختار کلی شبکه بیت کوین و بلاک چین می پردازیم:

دفترکل بلاک چین

شبکه بیت‌کوین یک دفترکل عمومی توزیع شده دارد که تمام اطلاعات بیت‌کوین را ثبت می کند. تراکنش‌های جدید، با هم در بلاک‌ها گروه‌بندی می‌شوند و به‌طور متوالی به زنجیره‌های پیوسته بلاک‌های شبکه اضافه می‌شوند. از این رو به اصطلاح بلاک‌چین نامیده می‌شود. بلاک‌چین بیت‌کوین شامل تمامی بلاک‌ها، از زمان پیدایش بیت‌کوین می‌باشد. از بلاک‌هایی که امروزه ساخته می‌شود تا اولین بلاک معروف به “بلاک پیدایش یا Genesis block “ ادامه دارد. کپی‌های یکسانی از بلاک‌چین بر روی رایانه‌هایی در سراسر جهان وجود دارد که نرم افزار بیت‌کوین را اجرا می‌کنند. به این رایانه‌ها نود یا گره می‌گویند. این طراحی تضمین می‌کند که هیچ شخص یا سیستم واحدی بر زنجیره بلاکی یا پروتکل حاکم بر آن کنترل ندارد. ماهیت غیرمتمرکز بودن بیت‌کوین باعث می‌شود که آن را در برابر کنترل، یا بسته شدن توسط هر دولت یا مقام مرکزی مقاوم کند. از نظر تئوری برای از بین رفتن بیت‌کوین، تمام نودهایی که یک کپی کامل از بلاک‌چین را دارند باید از بین بروند که این موضوع کار کوچکی نیست. نودهایی که اطلاعات کامل بلاک‌چین بیت‌کوین را در خود دارند با عنوان نودهای کامل شناخته می‌شوند.
نودهایی که به عنوان ماینرها شناخته می‌شوند، به منظور اعتبارسنجی تراکنش‌های بیت‌کوین و ایمن‌سازی دفترکل بلاک‌چین هستند. در سیستم بانکداری سنتی، زمانی که شما پولی را از حساب بانکی خود به حساب بانکی دیگری ارسال می‌کنید، بانک‌ها به عنوان واسطه‌های مورد اعتماد عمل می‌کنند و پول‌ها را از یک حساب کسر و به حساب دیگر اضافه می‌کنند. با بیت‌کوین، واسطه‌های متمرکز با یک شبکه غیرمتمرکز از ماینرها جایگزین می‌شوند. به زودی توضیح خواهیم داد که چگونه این کار انجام می‌شود.

عدم تمرکز بلاک‌چین

تصور کنید که یک شرکت مالک یک مجموعه سرور، متشکل از ده هزار رایانه است. از این سرورها و پایگاه داده برای محافظت از حساب‌های مشتریان و اطلاعات حسابشان استفاده می‌شود. این شرکت دارای یک ساختمان برای نگه‌داری از این رایانه‌ها می‌باشد. تمامی این کامپیوترها را در زیر یک سقف قرار داده و کنترل کامل هر یک از این سیستم‌ها و تمامی اطلاعات موجود در آنها را در اختیار دارد. با این حال، این موضوع یک نقص را فراهم می‌کند. اگر برق آن مکان قطع شود چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر اینترنتش قطع شود چه می‌شود؟ اگر آتش‌سوزی رخ دهد و کامپیوترها بهمراه اطلاعات بسوزد چه؟ اگر یک هکر به سیستم نفوذ کرده و با یک کلیک همه چیز را پاک کند؟ در تمامی حالات داده‌ها از بین می‌روند یا خراب می‌شوند. کاری که یک بلاک‌چین انجام می‌دهد این است که اجازه می‌دهد داده‌های نگهداری شده در آن پایگاه داده، در میان چندین نود شبکه در مکان‌های مختلف پخش شوند. که داده‌ها در تمامی سیستم‌هایی که از یکدیگر جدا هستند و در مکان‌های مختلفی می‌باشند، ذخیره شوند. اگر کسی بخواهد تاریخ و یا اطلاعاتی را در یک نمونه از پایگاه داده تغییر دهد، نود‌های دیگر تغییر نخواهند کرد. بنابراین از انجام یک تقلب یا کلاهبرداری جلوگیری می‌شود. اگر یکی از کاربران تاریخچه تراکنش‌های بیت‌کوین را دستکاری کند، نودهای دیگر این گزارش را به یکدیگر ارجاع می‌دهند و به راحتی نودی که اطلاعات نادرست را منتشر کرده مشخص و از سیستم خارج می‌کنند. این سیستم به ایجاد نظم دقیق و شفاف از رویدادها کمک می‌کند. به این ترتیب، هیچ نود یا گره‌ای در شبکه نمی‌تواند اطلاعات ذخیره شده در آن را تغییر دهد. به همین دلیل، اطلاعات و تاریخچه تراکنش‌های یک ارز دیجیتال، غیرقابل برگشت و تغییر است. چنین تاریخچه‌ای می‌تواند فهرستی از تراکنش‌ها (مانند تراکنش‌های ارزهای دیجیتال) باشد. این بستر برای بلاک‌چین نیز وجود دارد که انواع دیگری از اطلاعات مانند قراردادهای قانونی، هویت‌های رسمی یک شرکت را در خود نگهداری کند.

عدم تمرکز بلاک چین

بلاک چین چگونه کار می‌کند؟

هدف بلاک‌چین این است که اجازه دهد اطلاعات دیجیتال ثبت و توزیع شود. بعلاوه این اطلاعات غیرقابل تغییر باشند. به این ترتیب یک بلاک‌چین، پایه و اساس دفاتر غیرقابل تغییر یا سوابق تراکنش‌هایی است که نمی‌توان آنها را تغییر داد، حذف کرد یا از بین برد. به همین دلیل است که بلاک‌چین‌ها به عنوان فناوری دفترکل توزیع شده (یا DLT) نیز شناخته می‌شوند. این ایده اولین بار به عنوان یک پروژه تحقیقاتی در سال 1991 پیشنهاد شد. مفهوم بلاک‌چین قبل از اولین کاربرد گسترده آن، در سال 2009 (یعنی راه‌اندازی بیت‌کوین توسط ساتوشی) مطرح شد. کاربرد اصلی فناوری بلاک‌چین، استفاده برای توکن‌های غیر قابل تعویض (NFT) و قراردادهای هوشمند است.

بلاک‌چین چگونه کار می‌کند؟

در انجام یک معامله، در پشت پرده چه اتفاقی می‌افتد؟

در کل فرآیند یک معامله به شرح زیر است :
1. یک تراکنش جدید وارد می‌شود.
2. این تراکنش به شبکه‌ای از رایانه‌های همتا به همتا در سراسر دنیا فرستاده می‌شود.
3. این شبکه کامپیوتری معادلات را برای تایید صحت تراکنش حل می‌کنند.
4. پس از تایید قانونی بودن تراکنش، در بلاک‌ها در کنار دیگر تراکنش‌ها دسته‌بندی می‌شوند.
5. سپس این بلاک‌ها بهم متصل و زنجیر شده و تشکیل یک رشته بلند از تراکنش‌ها را می‌دهند.
6. معامله با موفقیت ثبت و انجام شد.

در انجام یک معامله، در پشت پرده چه اتفاقی می‌افتد؟

هاوینگ و فورک بیت کوین

در این بخش به تعریف هاوینگ بیت کوین و فورک بیت کوین می پردازیم:

هاوینگ بیت کوین

بیت‌کوین یک نظم و برنامه برای عرضه دارد؛ که کل عرضه بیت‌کوین را به 21 میلیون عدد سکه‌ی بیت‌کوین محدود می‌کند، اگر می خواهید بدانید چرا عرضه بیت کوین به 12 میلیون واحد محدود است؟ کلیک کنید. بیت‌کوین جدید زمانی آزاد می‌شود که یک ماینر پاداش بلاک را برنده شده باشد. این مقدار پاداش پس از هر 210000 بلاک، نصف می‌شود. این نصف شدن تقریبا هر چهار سال یکبار اتفاق می‌افتد. برنامه نصف شدن بیت‌کوین به شرح زیر است:
• از سال 2009 تا 2012 پاداش بلاک : 50 BTC
• از سال 2012 تا 2016 پاداش بلاک : 25 BTC
• از سال 2016 تا 2020 پاداش بلاک : 12.5 BTC
• از سال 2020 تا 2024 پاداش بلاک : 6.25 BTC
نصف شدن بعدی در اوایل سال 2024 اتفاق می‌افتد. در آن زمان پاداش بلاک، از مقدار 6.25 به 3.125 BTC نصف می‌شود. پاداش بلاک به نصف شدن ادامه می‌دهد تا در نهایت به صفر نزدیک شود. که این نصف شدن و به پایان رسیدن استخراج بیت‌کوین، تقریباً در سال 2140 رخ خواهد داد. به عبارت دیگر، پس از سال 2140، هیچ بیت‌کوین جدیدی استخراج نخواهد شد و پاداش کشف یک بلاک صرفا شامل کارمزد تراکنش‌هایی خواهد بود که استخراج‌کنندگان در هنگام بیت‌کوین دریافت می‌کنند.

هاوینگ بیت‌کوین

فورک بیت‌ کوین

فورک زمانی اتفاق می‌افتد که یک بلاک‌چین موجود به دو بلاک‌چین مختلف تقسیم شود. یعنی دفترکل بلاک‌چین به دو دفترکل تقسیم می‌شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که برای یک پروتکل، یک به‌روزرسانی انجام شود و همه نود‌ها آن را قبول نکنند. دو نوع فورک وجود دارد که بلاک‌چین‌ها می‌توانند تجربه کنند: اولی سافت فورک می‌باشد که به موجب آن نودهای قدیمی و نودهای جدید قادر به خواندن هر دو بلاک‌چین هستند. یعنی با پروتکل‌های قبلی و پروتکل‌های جدید سازگارند. نوع دیگر، هارد فورک است، که به موجب آن نودهای قدیمی نمی‌توانند بلاک‌چین جدید را بخوانند و با آن سازگار شوند. این هارد فورک‌ها هستند که به دو بلاک‌چین مجزا از یکدیگر تبدیل می‌شوند.
هنگامی که به‌روزرسانی‌های پروتکل بیت‌کوین انجام می‌شود، نود‌ها، باید تعیین کنند که آیا تغییرات جدید را می‌پذیرند و ارتقا داده می‌شوند یا خیر. اگر یکی از نود‌ها در شبکه از پذیرش تغییرات خودداری کند، یک هارد فورک ایجاد می‌شود. بیت‌کوین چندین فورک، از هر دو نوع را تجربه کرده. از جمله هارد فورک بیت‌کوین‌کش، که در بلاک 661647 رخ داد. آخرین بلاک مشترک بین بیت‌کوین و بیت‌کوین‌کش این بلاک بود و پس از آن بلاک‌چین هر دو ازهم جدا شد. فورک بیت‌کوین‌کش ناشی از اختلاف نظر در جامعه بیت‌کوین در مورد اندازه بلاک است. بیت‌کوین‌کش اندازه بلاک هشت مگابایتی را برای افزایش توان تراکنش اتخاذ کرد، در حالی که بیت‌کوین اندازه بلاک یک مگابایت را برای تقویت مشارکت بیشتر نودها و اطمینان از تمرکز زدایی حفظ کرد.

فورک بیت کوین

وظیفه نودها چیست و چه نقشی در شبکه بیت‌کوین دارند؟

نودها بخش عمده‌ای از پروتکل‌های مبتنی بر بلاک‌چین و سنگ بنای تمرکز زدایی، امنیت و شفافیت هستند. چندین نوع نود در شبکه بیت‌کوین وجود دارد. هنگامی که کاربر برای ارسال یا دریافت بیت‌کوین به شبکه بیت‌کوین متصل می‌شود، کامپیوتر او به عنوان یک نود عمل می‌کند. بیشتر نود‌ها به عنوان “نود‌های سبک” شناخته می‌شوند. این نودها معمولاً فقط داده‌های جدیدتر بلاک‌چین مورد نیاز برای پردازش و تایید تراکنش‌های جدید را دانلود می‌کنند. این رویکرد حداقلی، نود‌های سبک را بدون نیاز به انجام محاسبات یا ذخیره‌سازی بیش از حد، پرسرعت و کارآمد نگه می‌دارد. در مقابل، “نودهای کامل” شامل یک نسخه کامل از بلاک‌چین هستند. آن‌ها تمام بلاک‌های تراکنش‌هایی را که از زمان Genesis Block تا به حال در شبکه اتفاق افتاده‌است را دانلود می‌کنند و آنها را درخود نگهداری می‌کنند (برعکس نودهای سبک که فقط بلاک‌های جدید را ذخیره می‌کنند). تا زمانی که در بلاک‌چین حداقل در یک نود کامل وجود داشته باشد، تاریخچه‌ای از تمامی تراکنش‌های بیت‌کوین در طول تاریخ در آن وجود خواهد داشت.
در نهایت، نود‌هایی به نام ماینرها وجود دارند که بلاک‌هایی از تراکنش‌های جدید را در بلاک‌چین می‌نویسند و با انجام این کار، بیت‌کوین جدید را استخراج می‌کنند.

مکانیسم اجماع بیت کوین (چگونگی ماین کردن و استخراج بیت کوین)

ماینرها برای حل یک پازل محاسباتی فشرده با هم رقابت می‌کنند. ماینر برنده، تعدادی بیت‌کوین به عنوان پاداش پیدا کردن بلاک، جایزه می‌گیرد. علاوه برآن، کارمزد تراکنش‌های شبکه نیز به او تعلق می‌گیرد که این بخش را تمامی ماینرها دریافت می‌کنند. بدون توجه به میزان قدرت پردازشی که ماینرها به طور جمعی روی شبکه دارند، یک ماینر تقریبا هر 10 دقیقه پاداش بلاک را برنده می‌شود. قدرت پردازش بیشتر فقط شانس برنده شدن ماینر را افزایش می‌دهد و ربطی به سرعت رقابت ندارد زیرا درنهایت زمان پیدا کردن بلاک، همان حدود 10 دقیقه باقی خواهد ماند. ماینرها نمی‌توانند برنامه عرضه قطعی بیت‌کوین را سرعت ببخشند یا آن را تغییر دهند.
این پازل به یک ماینر نیاز دارد که با گرفتن تمام تراکنش‌های جدید و تایید نشده شبکه، و همچنین اطلاعات بلاک قبلی یعنی هدر بلاک، یک بلاک جدید ایجاد کند و با استفاده از الگوریتم SHA-256 آنها را هش کند. هش کردن فرآیندی است که در آن یک ورودی خاص برای تولید یک خروجی خاص وارد یک الگوریتم می‌شود. در این مورد منظور از ورودی خاص داده‌های تراکنش اخیر و هدر بلاک است. یک ماینر باید این ورودی را بگیرد و عددی به نام nonce را حدس بزند که وقتی با هم در الگوریتم SHA-256 وارد می‌شود، یک خروجی‌ تولید می‌کند که این خروجی، توسط پروتکل‌های تعیین شده، بیت‌کوین را برآورده می‌کند. عمل ماینینگ، به حدس زدن هرچه سریعتر عدد nonce خلاصه می‌شود. اگر یک ماینر به آستانه خروجی مشخص‌شده برسد، بلاک جدید خود را (که شامل nonce هم می‌شود) برای سایر ماینرها در شبکه پخش می‌کند تا خودشان آن را هش کنند و راه‌حل او را تایید کنند. اگر اکثر ماینرها (بیش از 51 درصد یا بیشتر) در مورد راه حل به توافق برسند، او اجازه خواهد داشت بلاک جدید خود را به بلاک‌چین اضافه کند و پاداش بلاک را دریافت کند. سپس مسابقه از نو شروع می‌شود.

مکانیسم اجماع بیت کوین

چه کسی بیت کوین را کنترل می‌کند؟

حال که به اطلاعات لازم و پایه برای پاسخ دادن به این پرسش دست یافتیم، می‌توانیم بحث را راجع به اینکه چه کسی بیت‌کوین را کنترل می‌کند پیش ببریم.
به طور خلاصه، هیچکس مالک شبکه بیت‌کوین نیست. بیت‌کوین توسط تمام کاربران این شبکه در سراسر جهان کنترل می‌شود. توسعه دهندگانی که در حال بهبود این شبکه هستند، نمی‌توانند تغییری در پروتکل بیت‌کوین اعمال کنند زیرا همه کاربران در انتخاب نرم افزار و نسخه‌ای که استفاده می‌کنند آزادند.
همانطور که قبلاً توضیح دادیم، دارندگان بیت‌کوین، به دلیل تاثیری که بر عرضه بیت‌کوین در دسترس دارند، بیشترین تاثیر را بر قیمت بیت‌کوین می‌گذارند. آنها همچنین بیشترین قدرت را در پیشرفت‌هایی که در پروتکل بیت‌کوین ایجاد می‌شود دارند. درنهایت پاسخ در کلمه غیرمتمرکز نهفته است. به این معنی که شبکه بیت‌کوین توسط هیچکس و در عین حال همه، به طور همزمان مدیریت می‌شود و هیچکس شخص واحدی مالک شبکه بیت‌کوین نیست.
طبق تعریف، تمرکز زدایی به معنای انتقال کنترل یک سازمان یا دولت از یک مکان واحد، به چندین مکان کوچکتر است. همین امر در مورد شبکه بیت‌کوین صدق می کند، اما بجای چند مکان کوچک و محدود، کنترل سیستم، به هزاران نود واگذار می‌شود. هیچ مقام مرکزی در رابطه با شبکه بیت‌کوین تصمیم گیرنده نیست. هیچ کس مالک فناوری بیت‌کوین نیست بنابراین هیچ مغز متفکر پنهانی وجود ندارد که بیت‌کوین را کنترل کند. این کاربران در سراسر جهان هستند که بیت‌کوین را کنترل می‌کنند. به طور مثال اگر همه تصمیم بگیرند بیت‌کوین را نابود کنند هیچ شخصی نمی‌تواند جلودار سقوط آن شود و اگر همه بخواهند که بیت‌کوین ارزشمند شود بازهم هیچ دولتی توانایی جلوگیری از این رخداد را ندارد. هر کسی برای توسعه و بهبود نرم افزار بیت‌کوین آزاد است. به همین ترتیب، هر کسی در انتخاب نسخه نرم افزاری که می خواهد اجرا کند آزاد است.
با این حال، برای تبدیل بیت‌کوین به شبکه‌ای قابل استفاده، کاربران باید گرد هم بیایند و نسخه‌های سازگار نرم افزار را اجرا کنند. در پایان، یک شبکه قوی از همه می‌خواهد که بر اساس قوانین یکسان عمل کنند، و اینگونه است که اجماع بیت‌کوین با اکثریت آرا به دست می‌آید. درواقع شخص مورد نظری که در این مقاله بدنبال او هستیم، یعنی همان کسی که بیت‌کوین را کنترل می‌کند رای اکثریت است. از آنجایی که همه نودها در شبکه با هم برابر هستند، اگر اکثریت چیزی تصمیم بگیرند، آن اتفاق خواهد افتاد و اگر با این تغییر مخالف باشند، می‌توانند به سیستم‌های دیگر بپیوندند. به همین دلیل است که فورک‌های بیت‌کوین زیادی وجود دارد. قوی‌ترین شبکه برنده می‌شود و به همین دلیل است که اکثر کاربران، استخراج‌کنندگان و توسعه‌دهندگان انگیزه دارند که به این توافق متقابل احترام بگذارند و از آن محافظت کنند. فعال، امن و سالم نگه داشتن شبکه به نفع همه است!