یک اتفاق رایج در دنیای رمزارزها، توکن سوزی است. فرآیندی که طی آن توکن ارز دیجیتال خاصی به صورت عمدی و دائمی از گردش خارج می‌شود. در این مطلب به سراغ این موضوع رفته‌ایم و به شما می‌گوییم که توکن سوزی چیست و چه اهدافی برای سوزاندن ارزهای دیجیتال وجود دارد. همچنین با شما در باره مزایا و کاربردهای توکن سوزی نیز صحبت می‌کنیم. با ما همراه شوید.

توکن سوزی چیست؟

زمانی که یک توکن ارز دیجیتال به صورت عمدی به آدرس کیف پولی ارسال می‌شود که غیرقابل استفاده است و در دسترس نباشد، به این فرآیند توکن سوزی گفته می‌شود. در این فرآیند توکن‌های ارسال شده به آدرس خورنده، از گردش خارج می‌شوند و دیگر قابل استفاده توسط هیچ کس نخواهند بود. در این حالت توکن ارز دیجیتال مورد نظر در اصطلاح سوخته می‌شود. امکان استفاده از توکن سوزی برای تمامی رمز ارزهای بازار ارزهای دیجیتال وجود دارد و همه کوین‌ها و توکن‌های این بازار را می‌توان با این روش به صورت دائمی از گردش خارج کرد. توکن سوزی شامل هیج رمزارز خاصی نمی‌شود.

بعضی از پلتفرم‌های ارز دیجیتال به صورت دوره‌ای اقدام به توکن سوزی می‌کنند. برای مثال می‌توان به شبکه بایننس اشاره کرد که به صورت دوره‌ای، برخی از توکن‌های در گردش را از جریان معاملات حذف می‌کند. ایده توکن سوزی قبل از بازار کریپتو و از خرید و فروش سهام گرفته شده است و به مفهوم خرید مضاغف سهام شباهت بسیار زیادی دارد. ابتدا در سال‌های 2017 و 2018، چند توکن مختلف از جمله استلار و بیت کوین کش، این فرایند را برای افزایش قیمت انجام دادند و سپس توکن سوزی به فرایندی رایج در بازار ارزهای دیجیتال تبدیل شد.

به چه دلیل توکن سوزی می‌کنیم؟

احتمالا این سوال را بپرسید که چرا کسی باید توکن ارز دیجیتال و دارایی خود را بسوزاند؟ بیشتر اوقات این توسعه دهندگان ارزهای دیجیتال هستند که توکن سوزی می‌کنند. اما به چه دلایلی این کار انجام می‌شود؟

طبیعی است زمانی که توکن ارز دیجیتال خاصی سوزانده می‌شود، عرضه آن رمز ارز نیز کاهش پیدا می‌کند و در این شرایط قیمت ارز دیجیتال موردنظر افزایش پیدا خواهد کرد. بنابراین بسیاری از اوقات، هدف توسعه‌دهندگان ارز دیجیتال از توکن سوزی، افزایش قیمت ارز دیجیتال مورد نظر است. گاهی اوقات توکن سوزی با هدف فریب دادن خریداران انجام می‌شود، یعنی توکن ارز دیجیتال مورد نظر تنها در ظاهر سوزانده می‌شود و توسعه دهنده ارز دیجیتال مزبور آن را به آدرس کیف پولی که در کنترل خود او است، منتقل می‌کند.

بنابراین اعتبارسنجی این فرآیند اهمیت زیادی برای کاربران بازار ارزهای دیجیتال دارد. اما توکن سوزی انگیزه‌ها و دلایل دیگری هم دارد که از آن جمله می‌توان به ایجاد ارزش افزوده برای سرمایه‌گذاران، برقراری سازوکار اجماع به روشی کارآمدتر و حتی در مواردی کاهش تورم اشاره کرد.

کاربرد و مزایای توکن سوزی

با توجه به توضیحات بالا تا حد زیادی می‌توان به مزایا و کاربردهای توکن سوزی هم پی برد. افزایش قیمت ارزهای دیجیتال به تبع کاهش نرخ عرضه، مهمترین مزیت این فرآیند محسوب می‌شود.

برای مثال می‌توان به استلار اشاره کرد، یکی از شرکت‌های توسعه دهنده ارزهای دیجیتال که در سال 2019 حدود 55 میلیارد توکن XLM که بیش از نیمی از عرضه استلار محسوب می‌شد را سوزاند. در زمانی کوتاه، قیمت این رمزارز از 0.069 دلار به 0.088 دلار رسید. امنیت خاطر سرمایه‌گذاران و ایجاد ارزش افزوده برای آن‌ها، دیگر انگیزه شرکت‌ها برای توکن‌سوزی است. محافظت توکن‌ها در برابر اسپم شدن و اجماع و توافق در شبکه، دیگر مزایای توکن سوزی به شمار می‌روند.

چگونه توکن سوزی کنیم؟

گفتیم توکن سوزی فرآیندی است که در آن بخشی از توکن‌های در گردش یک ارز دیجیتال به صورت عمدی و دائمی از بین برده می‌شوند. در این فرآیند توکن‌های موردنظر از جریان معاملات بازار خارح می‌شوند و توکن سوزی به معنای نابودی و از بین بردن این توکن‌ها نیست. اما روند سوزاندن توکن‌ها به چه صورت است؟

برای حذف توکن‌ها از جریان معاملات، آن‌ها را به آدرس کیف پول‌هایی که در اصطلاح به آنها کیف پول‌های «خورنده» یا «سوزنده» گفته می‌شود، ارسال می‌کنند. این کیف پول‌های خورنده، کلید خصوصی که سایر والت‌های ارز دیجیتال دارند را نداشته و موجب خارج شدن توکن‌های موردنظر برای همیشه و به صورت دائمی از دسترش خواهند شد. با توجه به اینکه در فرآیند توکن سوزی، توکن‌ها به یک آدرس کیف پول ارسال می‌شوند، این فرآیند قابل ردیابی است.

روش‌های توکن سوزی چیست؟

الگوریتم اثبات سوزاندن PoB یکی از روش‌های توکن سوزی ارزهای کریپتو است. بعضی شبکه‌های ارزهای رمزنگاری، برای رسیدن به اجماع و توافق، از الگوریتم اثبات سوزاندن استفاده می‌کنند. یکی از چندین الگوریتم مکانیزم اجماع که توسط بلاک چین ایجاد شده است. این الگوریتم اطمینان حاصل می‌کند که همه گره‌های شرکت‌کننده با وضعیت واقعی و معتبر شبکه بلاک‌چین موافقت کرده باشند.

در الگوریتم اثبات سوزاندن، ماینرها به صورت دیگری عمل می‌کنند و باید نابود کردن قسمتی از توکن‌هایی که در اختیار آن‌ها قرار دارد را به اثبات برسانند. برای از بین بردن توکن‌ها، ماینر آن‌ها را به آدرس کیف پول سوخته، ارسال می‌کند. الگوریتم اثبات سوختن، یک سیستم بدون اتلاف انرژی نیز محسوب می‌شود و به راحتی و بدون صرف منابع زیاد انرژی، می‌توان این کار را انجام داد. الگوریتم اثبات سوزاندن، پیچیدگی الگوریتم‌های اثبات کار را ندارد و نیازی به دستگاه‌های قدرتمند و ماینر گران‌قیمت ندارد، بنابراین از مصرف برق زیاد جلوگیری می‌کند. نابودی کوین‌های بومی برای حقوق استخراج، نابودی بیت کوین‌ها برای ایجاد کوین‌های بومی جدید و تعادل سوزاندن و استخراج، از مدل‌های PoB برای خارج کردن بخشی از توکن‌ها و کوین‌های در گردش از جریان معاملات هستند.

نمونه‌های عملی از توکن سوزی

نمونه‌های زیادی از توکن سوزی در بازار ارزهای دیجیتال را می‌توان نام برد و همان گونه که گفتیم توکن سوزی از سال 2017 به بعد در این بازار محبوبیت یافت و فرآیندی رایج محسوب می‌شود. از جمله نمونه‌های عملی توکن سوزی، می‌توان به استلار اشاره کرد. استلار یکی از شرکت‌های توسعه دهنده است که در سال 2019 اقدام به توکن سوزی کرد و حدود 55 میلیارد توکن XLM که بیش از نیمی از عرضه استلار بود را سوزاند.

سوزاندن این توکن‌ها توسط شرکت توسعه‌دهنده استلار، عرضه این رمز ارز را تا حد بسیار زیادی در بازار کاهش داد و موجب شد در زمانی کوتاه، قیمت آن از 0.069 دلار به 0.088 دلار در یک روز برسد. یکی از بهترین مثال‌ها برای این فرآیند، توکن سوزی سه ماه بایننس بزرگترین صرافی رمز ارز جهان است که در سال 2020 هم برای آخرین بار اتفاق افتاد. ریپل یکی دیگر رمزارزهای محبوب بازار ارزهای دیجیتال است که از فرآیند توکن سوزی برای توکن اصلی خود یعنی XRP استفاده می‌کند. البته این کار را به روش دیگری انجام می‌دهد، ریپل تعداد تراکنش‌های مجاز در شبکه خود را کم می‌کند.

ساتوژی Satozhi، اولین پروژه مبتنی بر الگوریتم اثبات سوختن است که روی بلاک چین بایننس راه‌اندازی شده است و حدود 50 درصد از توکن های آن با استفاده از پروتکل اثبات سوختن، سوزانده شده است. یو اس دی کوین، تتر، GUSD و HUSD از دیگر ارزهای دیجیتالی هستند که از توکن سوزی به دلایل مختلف استفاده کرده‌اند و بیش از 2.8 میلیارد دلار توکن را سوزانده‌اند.

نحوه توکن سوزی بایننس

بایننس همانگونه که گفتیم بزرگترین صرافی رمز ارز دنیا است و بایننس کوین، توکن بومی شبکه پلتفرم بایننس محسوب می‌شود. بایننس کوین در گذشته از بلاک‌چین اتریوم استفاده می‌کرد و توکن سوزی آن نیز بر بستر این بلاک چین صورت می‌گرفت. در زمان سوار بودن بایننس کوین بر شبکه اتریوم، این شبکه از طریق قراردادهای هوشمند به صورت دورهای برای توکن سوزی اقدام می‌کرد. تعداد کوین‌های سوزانده شده در این فرآیند، با تعداد معاملاتی که در مدت سه ماه انجام می‌شود متناسب خواهد بود.

برای توکن سوزی در شبکه بایننس، مالک رمز ارز، تابع سوزاندن را فرامی‌خواند و درخواست خود را برای سوزاندن توکن‌ها اعلام می‌کند. در مرحله بعد قرارداد هوشمند، میزان موجودی کیف پول کاربر و نگهدارنده ارز دیجیتال را بررسی می‌کند. در صورت کافی بودن موجودی، برابر با تعداد توکن‌هایی که کاربر اعلام کرده است از حساب ارز دیجیتال او کم خواهد شد و تعداد توکن‌های در گردش بازار نیز به روزرسانی می‌شوند.

به این نکته مهم باید دقت کرد که این فرآیند قابل بازگشت نیست و نمی‌توان توکن‌های سوزانده شده را به جریان معاملات بازگرداند. نکته دیگر اینکه شبکه بایننس، اعلامیه‌ای منتشر می‌کند و در پایان دوره سه ماهه تعداد توکن‌های سوزانده شده در فرایند توکن سوزی را اطلاع‌رسانی می‌کند. امکان اعتبار سنجی این فرآیند و اطلاع از درستی اعلام شدن سوزاندن توکن‌ها نیز فراهم است.در سال 2020، بلاک‌چین BSC  یا «زنجیره هوشمند بایننس» توسط صرافی بایننس راه‌اندازی شد. هم اکنون توکن سوزی بر روی بلاک چین اختصاصی بایننس و نه در پلتفرم اتریوم انجام می‌شود که بر مبنای قراردادهای هوشمند نیست.

سخن آخر

در این مطلب سری به بازار ارزهای دیجیتال زدیم و به شما گفتیم توکن سوزی چیست و چه مزایا و کاربردهایی دارد؟ توکن سوزی فرآیندی است که در آن یک توکن ارز دیجیتال به صورت عمدی به آدرس کیف پولی ارسال می‌شود که غیرقابل استفاده است و در دسترس نباشد. توکن‌های ارسال شده به آدرس خورنده، دیگر قابل استفاده توسط هیچ کس نیستند. بسیاری اوقات هدف توسعه‌دهندگان ارز دیجیتال از توکن سوزی افزایش قیمت رمزارزها است و قصد دارند با کاهش عرضه، قیمت ارز دیجیتال مزبور را افزایش دهند. برای سوزاندن توکن‌ها، آن‌ها را به آدرس کیف پول‌های «خورنده» یا «سوزنده» ارسال می‌کنند که کلید خصوصی ندارند و باعث خارج شدن توکن‌های موردنظر برای همیشه و به صورت دائمی از دسترس خواهند شد.