در مسیر توسعه‌ی فردی و‌ نیل به پیشرفت، ارتباطات از جایگاه بالایی برخوردارند، چرا که انسان‌ها موجودات اجتماعی هستند و با استفاده از برقراری ارتباط این ویژگی را در خود بروز می‌دهند. همه‌ی ما علاقه به حرفه‌ای شدن داریم و می‌خواهیم با بهبود روابط خود به سمت کامل‌تر شدن پیش برویم اما چگونه؟
یکی از موارد مهمی که به پیشرفت شما برای تبدیل شدن به یک فرد موفق کمک می‌کند، دانستن اصول و قواعد «تحلیل رفتار متقابل» است. دقیقاً چیزی که مفصلاً در این مقاله به آن می‌پردازیم تا بتوانید بهترین‌ درک‌ ممکن را از این اصل بدست بی‌آورید.

تحلیل‌ رفتار متقابل چیست؟ 

تحلیل رفتار متقابل | transactional analysis به اختصار TA، شاخه‌ای تقریباً جدید و به‌روز از روانشناسی رفتار است که در دهه 50 میلادی | ۱۹۵۰ توسط آقای اریک برن، روانپزشک کانادایی تبار به دنیا معرفی شد. طبق نظریه اریک برن، هر کدام از انسان‌ها در ارتباطات خود، یکی از استایل‌های «کودک – والد – بالغ» را انتخاب می‌کنند که هر یک از این وضعیت‌‌ها بیانگر میزان رشد و فهم آن‌ها است. اگر بخواهیم به‌طور اجمالی این حالات روانی را تشریح کنیم؛ وضعیت کودک مربوط به شرایطی است که فرد بجای تصمیمات منطقی و مستدل از احساسات خود تبعیت می‌کند که این رفتارها تابع هیجانات او خواهد بود. در حالت والد فرد وضعیتی مثل پدر را تجربه می‌کند که در آن به بروز پیام‌های والدی و قوانینی که در کودکی برایش وضع شده است می‌پردازد. حالت بالغ‌ نیز، وضعیت متعادلی از شخصیت انسان است که در تصمیم گیری‌ها بر پایه‌ی استدلال عمل می‌کند که شخص با نهایت احترام به دنبال برقراری ارتباط موثری با دیگران است.
در یک‌ دید کلی این علم به ما می‌گوید؛ تیپ شخصیتی یا سبک رفتاری افراد با یکدیگر فرق می‌کند اما درون یک سیستم یکپارچه کالبدی قرار گرفته است که قابل سوییچ شدن است. به بیانی دیگر؛ هر یک از اشخاص می‌توانند سه تیپ شخصیتی کلی داشته باشند و تغییر آن بستگی به آن دارد که چه شرایطی را تجربه می‌کنند و این شرایط چه حس و چه تاثیراتی درون فرد برانگیخته می‌کند هر یک از این تیپ‌های شخصیتی ممکن است فعال شود. در واقع این سه تیپ شخصیتی سه شیوه مختلف از افکار، احساس و رفتار ماست. زمانی که رفتار، احساس و افکارمان شبیه به دوران کودکی‌مان هست و به مثابه کودکیِ خود رفتار کنیم، در حالت شخصیتی کودک به‌سر می‌بریم. زمانی که مثل والدین‌مان می‌اندیشیم یا رفتار می‌کنیم که احساس‌مان شبیه آن‌ها می‌شود در حالت شخصیتی والد هستیم و زمانی که رفتار‌مان و واکنشی که داریم، واکنشی صریح و مستقیم به شرایطِ پیرامون و وضیعتی که در حال وقوع است باشد، در حالت شخصیت بالغ به‌سر می‌بریم.
نظریات دیگری هستند در رابطه با سبک ارتباطی و استایل شخصی که با دسته‌بندی ریزتر یا متفاوت‌تری اقدام‌ به بررسی بخش‌های مختلف رفتاری انسان‌ها می‌پردازند اما اگر بخواهیم به‌ عنوان یک علم ‌مرجع جهت شناسایی علوم ‌رفتاری به یک ‌نظریه نگاه کنیم، نظریه تحلیل رفتار متقابل بهترین گزینه می‌باشد، زیرا هم از اصطلاحات ساده‌تری برخوردار است و هم با بینش عمیق‌تری به روان انسان می‌نگرد که باعث شده به سرعت جایگزین روش‌های کلاسیک رفتارشناسی شود.

 

فواید شناسایی تحلیل رفتار متقابل

وقتی با این بینش کلی به پیرامون خود می‌نگریم که؛ هر شخص با سه تیپ شخصیتی مختلف زندگی می‌کند و ممکن است آن را تحت شرایط مختلفی تغییر دهد، توانایی تشخیص احساسات انسان‌ها برای‌مان ساده‌تر خواهد بود که این امر به ما‌ کمک می‌کند تا بتوانیم عکس‌العمل بهتری به شخص نشان دهیم. اما چگونه در این علم متبحر شویم؟

 

کتاب‌های عالی برای یادگیری روانشناسی متقابل

کتاب به‌ راستی بهترین مرجعی است که می‌تواند اساساً یک علم را با محتوایی کامل در اختیارتان قرار بدهد، از آنجایی که علم مذکور از جایگاه بالایی در موفقیت شخصی برخوردار است، لازم است جهت بهبود سبک روابط خود از کتاب‌های مرجع استفاده کرده و با آگاهی بیشتری استارت خود را بزنید تا چیزی را از قلم نیاندازید. از این‌ رو پیشنهاد می‌کنیم کتاب‌های زیر را برای افزایش علم ‌خود، امتحان کنید.

کتاب تحلیل رفتار متقابل اریک برن

کتاب «تحلیل رفتار متقابل» از سوی روان درمان‌گران و متخصصین گروه درمانی در بسیاری از مراکز روان درمانی و نیز در جلسات خصوصی برای درمان انواع اختلالات روانی، هیجانی و شخصیتی استفاده می شود. جذابیت فزاینده و توسعه فراوان این اصول و روش‌ها انگیزه نگارش این کتاب بوده است. دلیل عمده امیدبخشی گسترده «تحلیل رفتار متقابل» در پرکردن فاصله میان نیاز و وسیله درمان روانی آن است که این روش در گروه‌ها بسیار ثمربخش بوده است. افراد گروه از جلسه اول شروع به تغییر کرده، خوب می‌شوند، رشد می‌کنند و اولین گام را برای رهایی از استبداد گذشته بر می‌دارند. همچنین با انتخاب یک سبک رفتاری شایسته، خواهند توانست که به شخصیت آرمانی خود دست پیدا کنند.

کتاب  تحلیل رفتار متقابل ۱۰۰ نکته و ۱۰۰ تکنیک

ویدووسون نه تنها کتابی را ارائه کرد که خواندن آن برای هر کسی که به TA معاصر علاقمند است، ضروری به نظر می‌آید بلکه مطالب خواندنی مهمی را در مورد TA در زمینه وسیع‌تر و حوزه‌های دگرگون شده روان‌درمانی و روان‌شناسی عرض می‌کند.
کیت تودو مربی و ناظر تحلیلگران تبالی؛ استاد دانشگاه ارشد دپارتمان روان‌درمانی، دانشگاه تکنولوژی اوکلند و اوتروانیوزلند است.
تحلیل تبادلی سیستمی چند منظوره و کلی از روان‌درمانی است. تحلیل تبادلی: 100 نکته کلیدی، تحولات در این زمینه را با هم تلفیق کرده است. مفاهیم و اطلاعات پیچیده را قابل فهم‌تر ساخته و راهنمای عملی را برای چگونگی استفاده از این تئوری و ارتقاء مهارت‌های روان‌درمانی در عمل، مهیا نموده است. این کتاب به 7 بخش مناسب تقسیم شده است که شامل موارد زیر است:
– فلسفه، تئوری، روش‌ها و نقدهایی در مورد رویکردهای مهم TA
– دیدگاه‌های TA در مورد ارتباط‌ درمانی
– تشخیص، بستن قرارداد و برنامه‌ریزی درمانی با استفاده از TA
– راهنمای عیب‌یابی برای اجتناب از دشواری‌های شایع
همان‌طور که خواندن این کتاب برای کارآموزان درمانگری TA ضروری است، برای افرادی که برای امتحان خود را آماده می‌کنند و همین‌طور که برای درمانگران با تجربه نیز ضروری است. مارک ویدووسون مربی و ناظر درمانگران TA است، او در گلاسکو زندگی می‌کند و مطب خصوصی دارد و روان‌درمانی و نظارت را برای افراد و زوج‌ها ارائه می‌کند.