بیشتر افراد تصور می‌کنند که معامله‌گری صرفا به معنای مدیریت دارایی و آشنایی با روش‌های تحلیل بازار است. اما برخی از معامله‌گران مثال نقضی برای این تصور هستند. این دسته از افراد با اینکه با روش‌هایی مانند تحلیل تکنیکال و فاندامنتال آشنایی دارند، بازهم نمی‎توانند سود مناسبی از بازارهای سرمایه بدست آورند؛ چراکه این افراد با روانشناسی بازار بورس آشنایی ندارند. در همین راستا تصمیم داریم تا در این مقاله به آموزش روانشناسی بازار بورس و سرمایه گذاری معامله گری بپردازیم. در صورت تمایل تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

آنچه در این مقاله می‌خوانید:

  • روانشناسی بازار بورس چیست؟
  • ضرورت کنترل احساسات در معامله‌گران
  • نحوه استفاده معامله‌گران از روانشناسی بازار
  • رایج‌ترین اشتباهات روانشناسی در بازار بورس و راه حل آن‌ها

روانشناسی بازار بورس چیست؟

بازار سرمایه از مردم عادی و سازمان‌ها تشکیل شده است. این سازمان‌ها نیز خود، توسط انسان‌ها اداره می‌شوند. بنابراین داشتن آگاهی در رابطه با علم روانشناسی به معامله‌گران کمک می‌کند تا در شرایط بحرانی، رفتار سایرین را پیش‌بینی کرده و برای کسب سود بیشتر از این پیش‌بینی استفاده کنند. دانش روانشناسی به خصوص در بازارهای سرمایه مانند بورس که بر اصل عرضه و تقاضا استوار هستند؛ تاثیر زیادی دارد. عرضه و تقاضا نتیجه تصمیم معامله‌گران برای خرید یا فروش سهام هستند. بنابراین پیش‌بینی تصمیمات هیجانی مردم در مواجهه با اخبار بازار کمک می‌کند تا معامله‌گران حرفه‌ای بهترین زمان ورود و خروج از بازار را تشخیص دهند.

شناسایی به موقع برخی از رفتارهای انسانی که در بازار بورس موثر هستند، برای معامله‌گران منافع زیادی دارد. افرادی که در این زمینه دانش کافی دارند، می‌توانند علاوه‌بر درک رفتار سایرین، از اقدامات هیجانی خود نیز جلوگیری کنند. در ادامه برخی از رفتارهای انسانی موثر در بازار بورس را به شما معرفی خواهیم کرد:

  • طمع: طمع موثرترین رفتار انسانی در بازار بورس است. بسیاری از صف‌های خرید بازار بورس بر اساس طمع معامله‌گران ایجاد می‌شود. این مورد هنگام قیمت‌گذاری برای فروش سهام در بازار بورس نیز تاثیر دارد.
  • ترس: ترس و طمع دو قطب مخالف آهنربا هستند. در شرایطی که برخی از افراد به طمع افزایش بیشتر قیمت‌ها، سهام خود را نگه می‌دارند، برخی نیز از ترس کاهش ناگهانی قیمت‌ها، سهم خود ر می‌فروشند.
  • هیجان: تحت تاثیر اخبار قرار گرفتن و اخذ تصمیمات ناگهانی می‌تواند ضرر بسیاری برای صاحبین سرمایه به همراه داشته باشد.

تنها راه جلوگیری از این اشتباهات، کنترل احساسات است. افرادی که روی احساساتی مانند طمع، ترس و هیجانات خود کنترل دارند، می‌توانند در مواجهه با اخبار و شرایط غیر مترقبه عملکرد بهتری داشته باشند.

ضرورت کنترل احساسات در معامله گران

همانطور که اشاره کردیم، کنترل احساسات یکی از اصلی‌ترین ویژگی‌های یک معامله‌گر حرفه‌ای در بازار بورس است. بسیاری از کارشناسان توصیه می‌کنند که تنها افرادی وارد بازار بروس و سایر بازارهای سرمایه شوند که توانایی کنترل احساسات خود را دارند. این ویژگی کمک می‌کند تا در شرایطی که دیگران در تلاش برای یافتن راهی سریع برای مقابله با شرایط به وجود آمده هستند، معامله‌گر در سکوت و آرامش در جست‌وجوی راهی بهتر و عاقلانه‌تر باشد.

روش‌های کنترل احساسات در بازار بورس

هرچه مهارت، تخصص و تجربه افراد در زمینه بازار بورس بیشتر باشد، استرس، ترس، طمع و سایر احساسات او کاهش پیدا می‌کند؛ چراکه فرد اطمینان زیادی نسبت به خود و تصمیماتش پیدا خواهد کرد. راه‌های زیادی برای کنترل احساسات در بازار بورس وجود دارد که برخی از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر هستند:

  • شناخت بازار:

    همانطور که اشاره کردیم، هرچه دانش و آگاهی معامله‌گر از بازار بیشتر باشد، قدرت او برای کنترل احساساتش بیشتر می‌شود.

  • داشتن استراتژی مشخص:

    یک استراتژی مشخص و مطمئن کمک می‌کند تا معامله‌گر احساس اطمینان بیشتری نسبت به خود پیدا کند و در نتیجه در مواجهه با اخبار جدید، هیجان‌زده نشود و منطقی عمل کند.

  • سبد سهام:

    داشتن سبد سهام باعث می‌شود تا ریسک سرمایه گذاری تا حد مناسبی کاهش پیدا کند. تک سهم بودن، ترس از کاهش قیمت را در افراد افزایش می‌دهد. این در حالی است که با ایجاد سبد سهام، احساس اطمینان بیشتری در معامله‌گران ایجاد می‌شود.

علاوه بر موارد گفته شده که همگی به مهارت و دانش افراد وابسته است، برخی از ویژگی‌های اخلاقی نیز روی کنترل احساسات موثر هستند. به عنوان مثال، افرادی که اعتماد به نفس بالایی دارند، اغلب در کنترل احساسات خود موفق هستند. این افراد حس اطمینان بیشتری نسبت به خود و اقدامات خود دارند، بنابراین به سادگی تحت تاثیر عوامل بیرونی قرار نمی‌گیرند. این دسته از افراد کنترل خوبی روی احساسات خود دارند و به سادگی هیجان‌زده نمی‌شوند.

نحوه استفاده معامله‌گران از روانشناسی بازار

باید به این نکته اشاره کنیم که روانشناسی بخش مهمی از دنیای بورس است و هر سرمایه گذار یا معامله گر باید زمان کافی را به کسب دانش روانشناسی اختصاص دهد. تمام سرمایه‌گذاران باید بدانند که سود و زیان دو کفه یک ترازو هستند و هیچکس نمی‌تواند انتظار داشته باشد که هرگز در بازارهای مالی دچار ضرر نشود. داشتن آگاهی در رابطه با رفتار سرمایه‌گذاران در بازار بورس، یکی از عوامل اصلی موفقیت در این بازار است. روانشناسی بازار، تحلیل تکنیکال و تحلیل فاندامنتال، سه اصل اساسی برای بازار سرمایه هستند که در کنار یکدیگر احتمال موفقیت معامله‌گران را افزایش می‌دهند.

برای تشخیص موارد زیر می‌توانید از روانشناسی بازار بورس کمک بگیرید:

  • شناسایی بهترین زمان برای خرید و فروش سهم در بازار بورس
  • شناسایی زمان‌هایی که سرمایه مردم به سمت بازار بورس هدایت می‌شود
  • شناسایی صنایع یا سهم‌هایی که باید روی آن‌ها سرمایه‌گذاری کرد

افرادی که بتوانند موارد مذکور را به درستی شناسایی کنند، شانس زیادی برای اخذ بهترین تصمیم در مناسب‌ترین زمان دارند.

رایج‌ترین اشتباهات روانشناسی در بازار بورس و راه حل آن‌ها

اشتباهات روانشناسی زیادی وجود دارند که معامله‌گران بازار بورس مرتکب آن‌ها می‌شوند. شناخت این اشتباهات و آشنایی با راه حل آن‌ها کمک بسیاری به معامله‌گران می‌کند. در ادامه به 3 مورد از رایج‌ترین این اشتباهات اشاره خواهیم کرد.

اشتباه سرمایه‌گذاری همراه با ترس از دست دادن

سرمایه گذاری همراه با ترس از دست دادن یکی از اشتباهات روانشناسی در بازار بورس است. این اشتباه با نام سرمایه گذاری فومو (FOMO) نیز شناخته شده که مخفف عبارت Fear of missing out است. سرمایه‌گذاری که به مشکل فومو مبتلاست، دید مثبتی به تمام معاملات خود دارد. این فرد اینگونه تصور می‌کند که اگر یک دارایی مشخص را نخرد، فرصت سرمایه‌گذاری در آن را از دست خواهد داد. این تصور اشتباه باعث می‌شود تا سرمایه‌گذار روی اولین فرصت سرمایه‌گذاری پیش روی خود تمرکز کند. این تفکر امکان استفاده از فرصت‌های آتی را از سرمایه‌گذار سلب می‌کند.

همچنین این دسته از افراد تصور می‌کنند که باید با مبالغ بالا روی فرصت‌های پیش روی خود سرمایه‌گذاری کنند. این اقدام باعث افزایش ریسک سرمایه‌گذاری می‌شود. راه حل این مشکل دوری کردن از فضای مجازی است. در فضای مجازی بسیاری از افراد در حال به نمایش گذاشتن سودهای کلان خود هستند. مشاهده این افراد، حس عقب ماندن از بازار و از دست دادن فرصت‌های موجود را به سرمایه‌گذاران فومو منتقل می‌کند و باعث می‌شود که تصمیمات هیجانی بگیرند. این تصمیمات می‌توانند ضررهای جبران ناپذیری برای افراد به همراه داشته باشند. بنابراین توصیه می‌شود که این افراد برای مدتی از فضای مجازی فاصله بگیرند و به تنهایی و بدون تاثیرگرفتن از سایرین برای مدیریت سهام خود برنامه‌ریزی کنند.

اشتباه شرط‌بندی

برخی از افراد تصور می‌کنند که بازار سرمایه مانند شرط‌بندی عمل می‌کند. آن‌ها معتقدند که پس از هر زیان، سودی قابل توجه قرار گرفته است. این دسته از سرمایه‌گذاران بر این باورند که مثلا اگر دو مرتبه ضرر کنند، برای بار سوم به سود می‌رسند. این تصور کاملا اشتباه است. بازار بورس اصلا شبیه شرط‌بندی نیست. شانس هرگز به صورت ناگهانی به افراد رو نمی‌کند. موفقیت در گرو دانش و آگاهی صحیح از بازار سرمایه است. برای حل این مشکل باید هر سرمایه‌گذاری را مستقل از سرمایه‌گذاری‌های قبلی و بعدی دانست و هیچ ارتباطی در ذهن خود بین آن‌ها ایجاد نکرد. افرادی که با این مشکل مواجه هستند باید بدانند که تنها با اخذ تصمیمات منطقی و به‌جا می‌توان به سودهای قابل توجه دست پیدا کرد.

اشتباه سرمایه‌گذاری انتقام جویانه

سرمایه گذاری انتقام جویانه زمانی رخ می‌دهد که فردی تصمیم می‌گیرد تا با تصمیمات هیجانی و اشتباه، زیان خود را جبران کنند. بهتر است بدانید که این روش شاید تصادفا باعث سوددهی شود اما در درازمدت قطعا زیان زیادی برای سرمایه‌گذاران به همراه خواهد داشت. در این مورد، فرد سرمایه‌گذار از هیچ اقدامی برای جبران ضرر قبلی خود دریغ نمی‌کند اما به دلیل اخذ تصمیمات اشتباه، بیشتر متضرر می‌شود.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم تا به آموزش روانشناسی بازار بورس و سرمایه گذاری معامله گری بپردازیم. در همین راستا به تعریف روانشناسی بازار بورس پرداختیم و ضرورت توجه به اصول روانشناسی را برای معامله‌گران توصیف کردیم. همچنین در ادامه 3 مورد از رایج‌ترین اشتباهات روانشناسی بازار بورس را به شما معرفی کردیم. در پایان به شما توصیه می‌کنیم که برای موفقیت بیشتر در بازار بورس و سایر بازارهای مالی حتما به نکات و اصول روانشناسی بازار دقت کنید. امیدواریم که مطالب مذکور مورد توجه شما قرار گرفته باشند. در صورت تمایل می‌توانید نظرات و پیشنهادات خود را در خصوص این مطلب از طریق بخش ارسال دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.