مهم ترین راه تقویت تفکر خلاق چیست؟

خلاقیت در استفاده بهینه از سرمایه های فردی و سازمانی بسیار موثر است و  همیشه می‌ تواند موجبات رقابت بین افراد را  فراهم نماید. برای همین هم امروزه مهم ترین سرمایه و منبع شرکت ها  و حتی کشورها ، منابع انسانی و خلاقیت و نوآوری آن ها است. با توجه به محدود بودن منابع روی زمین و هم چنین جایگزینی هوش مصنوعی و ربات ها در کارهای روزمره، به جای انسان ، تکنیک های خلاقیت روز به روز مهم تر هم می ‌شود. پس ما باید تلاش کنیم، خلاقیت خود را افزایش داده و خلاقانه تر فکر و زندگی کنیم.

مهم ترین راه تقویت تفکر خلاق چیست؟

یک واقعیت مهم این است که خلاقیت هم، مثل خیلی از رفتارهای انسانی، آموختنی یا اصطلاحا اکتسابی است و می‌ شود از کودکی آن را درون خود پرورش داد. بدون خلاقیت ممکن است بتوانید کارمندی ساده باشید اما هرگز نخواهید توانست به فردی کارآفرین، ایده پرداز و تحول آفرین تبدیل شوید. پس موفقیت در دنیای امروز نیازمند برخورداری از خلاقیت و تقویت تفکر خلاق است. شاید تاکنون ده‌ها و صدها بار کلمه خلاقیت یا تفکر خلاق را شنیده باشید، بدون اینکه در مورد چیستی آن فکر کرده باشید. خلاقیت از ویژگی‌ها و قابلیت‌های انسان است که نقش مهمی در زندگی وی دارد. این ویژگی باعث پیشرفت انسان در تمامی عرصه‌ها می‌شود و به‌عبارتی می‌تواند کیفیت زندگی او را تعیین کند، از این رو اهمیت بسیاری دارد. خلاقیت نیز مانند «عشق» و «شادی» از آن دسته مفاهیم جذابی است که معانی متعددی دارد.

مهارت تفکر خلاق چیست ؟

مهارت تفکر خلاق شیوه نگریستن به یک مسئله یا موقعیت از یک دیدگاه تازه با راه حل های معمول و غیر معمول به منظور حل مشکلات با صحیح ترین روش است. همچنین بکارگیری نیروی ذهن و قوای جسمانی در پرداختن به انبوه تصورات، رفتارها و در نهایت بازدهی هایتان را می توان نوعی خلاقیت نامید. بنابراین، خلاقیت، یک فرایند ذهنی است که از فرد معینی و در یک زمان مشخص دیده می‌شود؛ فرآیندی که در نتیجه آن، یک اثر جدید (اعم از ایده یا چیزی نو و متفاوت) تولید می‌شود. تولید جدید و متفاوت، می‌تواند کلامی یا غیر کلامی و عینی یا ذهنی باشد. شاید  بتوان گفت مهارت تفکر خلاق از جمله مهارت هایی است که باعث رشد و پیشرفت در تمام ابعاد زندگی می شود. این مهارت می تواند در حل مسائل ریز و درشت به افراد کمک کند. یک ذهن خلاق می تواند در تصمیم گیری موثر و مفید باشد و منجر به کشف جدیدی از راه حل ها شود.

ویژگی های اساسی افراد خلاق چیست؟

به مسائل به شیوه ای نو نگاه می کند و از متفاوت اندیشیدن نمی ترسد.
از تجارب قبلی اش درس می گیرد و از آن ها برای بهتر کردن وضعیت کنونی  استفاده می کند.
تفکری انعطاف پذیری دارد و از تفکرات قالبی به دور است.
موانع را به عنوان چالش های جذاب در نظر می گیرد و با آن ها رو به رو می شود.
به دنبال خلق چیزی جدید و منحصربه فرد است و از تقلید کردن دوری می کند.

راه های تقویت تفکر خلاق

در فرهنگ معاصر، خلاقیت و تفکر خلاق یکی از جذاب ترین و مهمترین ویژگی هایی است که همه به دنبال ایجاد یا افزایش آن در خود هستند. در ادامه به ارائه 6 راهکار بنیادی جهت تقویت هرچه بیشتر تفکر خلاق می پردازیم:

1-یادگیری و افزایش سطح آگاهی

علم و دانش چون دو بالی هستند که انسان می تواند با آن ها تا بیکران پرواز کند. هرچه دانایی انسان بیش تر شود نقش رهبری او در زندگی پر رنگ تر می شود. توصیه بزرگان دنیا این است که در هفته زمانی را به فراگیری چیزهای جدید اختصاص دهید. آن‌ها به پرورش ذهن به شدت علاقه دارند و درباره‌ هر چیزی از فیزیک هسته‌ای گرفته تا سیاست می‌ آموزند. وقتی درباره‌ موضوعات مختلف می ‌آموزند به دنبال راه‌ هایی می‌گردند تا آن‌ چه را آموخته ‌اند در صنعت‌ خود به کار بگیرند.از سوال پرسیدن نترسید. پرورش خلاقیت بدون طرح پرسش و تفکر پرسش گرانه محال است. بنابراین هیچ چیز را به راحتی نپذیرید و ذهن تان رابه طرح سوالات متعدد عادت دهید. در این شرایط ممکن است بتوانید چالش های جدید را ایجاد کنید که ایده های نویی از آن ها به دست آید و منشا حرکتی خلاقانه شود.

2-ایجاد تغییر در نگرش و ثبات در آن

تکرار مکررات و گذراندن یک زندگی تکراری مانع از دستیابی به خلاقیت می گردد. برای همین مهم است گاهی برنامه روزمره خود را تغییر دهید و از یکنواختی خارج شوید. حتی یک تغییر جزئی مثل جابه جا کردن یک میز، تغییر منوی ناهار. خلاقیت از طریق تلاش مداوم به وقوع می ‌پیوندد. پس در نگرش خود تغییر ایجاد کنید و در تلاش کردن با ثبات عمل کنید تا عضلات خلاقیت‌ خود را پیدا کنید و اعتبارتان رشد کند.

3-ریسک پذیری و انعطاف پذیری در برابر شکست

تلاش‌های شما ممکن است هر بار به موفقیت منجر نشود، شما در حین پرورش استعدادهای خلاقانه‌ی خود مهارت‌هایی را ایجاد می‌کنید که به شما در آینده کمک خواهند کرد. پس ریسک عدم موفقیت در دفعات متعدد را پذیرفته و ناامید نشوید. فردی که ریسک‌پذیر است از اشتباه کردن نمی‌ترسد و با اشتیاق بیشتری به موضوعات مختلف فکر می‌کند.یکی از مهم ترین راه های تفکر خلاق در دستیابی به موفقیت یادگیری و پشتکار بعد از شکست است. بدون تجربه شکست هرگز نخواهید توانست راه حل های جدید و خلاقانه ارائه دهید. بر اساس مطالعات، افراد خلاق نه تنها از شکست خوردن نمی ترسند، بلکه از آن به عنوان تجربه ای برای موفقیت یاد می کنند که نیازمند تشکر و قدردانی است. توانایی پذیرفتن شکست و تبدیل آن به موفقیت یکی از بهترین ویژگی‌های هر انسان خلاق است.

4-کنجکاوی و اعتماد به نفس بالا

کنجکاوی باعث می‌ شود افراد برای حل مسائل به دنبال ایده باشند و خلاقانه ‌تر فکر کنند. کنجکاوی، شکاف بین چیزهایی است که ما نمی ‌دانیم اما دوست داریم بدانیم. کنجکاوی احساس تجربه چیزی است که ما نمی ‌دانیم؛ به همین علت به ما مسیرهای رسیدن به موفقیت را الهام می‌کند. به طور مثال کودکان همواره به دنبال یادگیری و شناخت دنیای پیرامون خود هستند و مکرر سوال پرسیده و برای دست یافتن به پاسخ اشتیاق دارند.

ایمان نداشتن به توانایی‌های شخصی منجر به سرکوب خلاقیت می‌شود. به همین دلیل اعتمادبه‌نفس مقوله‌ای بسیار مهم است. توجه داشته‌ باشید درازای هر پیشرفتی که انجام داده ‌اید، از تلاش ‌های خود قدردانی کرده و همیشه به دنبال راهی برای پاداش به نوآوری  ‌های خود باشید.

5-گسترش دایره ارتباطات با دیگران

ارتباط برقرار کردن با افراد خلاق و گسترش دایره ارتباطات منجر به یادگیری چیزهای جدید و هم چنین تقویت مهارت خلاقیت می گردد. ارتباط با کسی که بتواند به شما بازخورد مثبت دهد و در حرکت رو به جلو نقش تعیین کننده ای داشته باشد. برقراری ارتباط مهارتی است که عموما آن را دست کم می‌گیرند و در محل کار بی‌نهایت مفید است. وقتی این مهارت را توسعه دهید می‌توانید یک رهبر خلاق و اثرگذار باشید. آشنایی با طرز تفکر و شیوه‌ زندگی افراد دیدگاه جدیدی از دنیای اطراف آشکار می ‌سازد. این موضوع کمک می‌کند شما نیز با دیدگاه دیگری به مشکلات پیش رو نگاه کنید و ایده‌های خلاقانه ‌تری برای آن‌ ها ارائه دهید.

6-ترسیم نقشه ذهنی و ثبت ایده ها

یکی‌ دیگر از روش ‌های قدرتمند که به تقویت مهارت تفکر خلاق کمک بسزایی می کند، عمل ثبت افکار است که می‌ تواند خلاقیت را به‌ طور قابل ‌توجهی افزایش دهد. اینکه چه چیزی بنویسید اصلاً مهم نیست چراکه هر نوعی از نوشتن می‌ تواند مهارت شما را در انجام کارهای خلاقانه افزایش دهد. یک راه ساده برای شروع این است که عادت روزنامه‌ نگاری یا ثبت اخبار را در خود به ‌وجود آورید. نقشه‌ ذهنی نیز یک روش عالی برای اتصال ایده‌ ها و پاسخ‌ های نوآورانه به سؤالات است. نحوه‌ کار به ‌این ‌صورت است که یک کلمه را به‌ عنوان موضوع مرکزی در نقشه‌ ذهنی می‌ نویسیم. سپس، اصطلاحات و ایده‌ های مربوط ‌به آن را در اطرافش نوشته و با خطوط به آن اتصال می ‌دهیم.  هر یک از ایده‌ های ثبت‌شده به‌عنوان کلمه ‌های مرکزی بعدی قابلیت اتصال به یک مجموعه ایده و اصطلاح را دارند که ادامه این روند موجب یک طوفان مغزی کتبی می‌شود.

سخن آخر

بی تردید روش‌ های بسیاری برای تقویت تفکر خلاق وجود دارد. در این مقاله سعی کردیم شش راهکار اساسی آن را ارائه دهیم. همان طور که دربالا اشاره کردیم خلاقیت امری اکتسابی بوده و به راحتی می تواند با راهکارهای ارائه شده و تلاش پی در پی، پرورش و گسترش یابد. در واقع اگر تفکر خلاقانه آموختنی و قابل یادگیری نباشد، این حجم از تحقیقات و آموزش ‌ها در مورد آن بی‌ فایده خواهد بود. هر انسانی این قابلیت را دارد که تفکر خلاقانه را بیاموزد و از طریق به کارگیری مهارت‌ های مربوط به آن، به دستاوردهای بزرگ و تأثیرگذاری در زندگی شخصی و کسب و کار خود دست یابد. دارا بودن یک ذهن خلاق به ما این امکان را می‌ دهد تا با نوآوری، حل مسائل با روش ‌هایی نو، خلق ابزارهایی جدید و برقراری ارتباطات بهتر به یک زندگی باکیفیت‌ تر دست یابیم.